Trong chăn nuôi gia cầm nói chung và nuôi gà chiến nói riêng, dịch bệnh luôn là mối đe dọa lớn nhất đối với kinh tế và tâm huyết của người nuôi. Việc hiểu rõ các loại bệnh ở gà không chỉ giúp bạn bảo vệ đàn vật nuôi mà còn tối ưu hóa năng suất và chất lượng. Bài viết này, DAGA88 sẽ phân tích chi tiết các căn bệnh phổ biến, từ những bệnh do virus nguy hiểm đến các bệnh ký sinh trùng thường gặp. Cùng đón đọc nhé!
Tại sao việc nhận biết sớm các loại bệnh ở gà lại quan trọng?
Việc phát hiện các loại bệnh ở gà sớm đóng vai trò quyết định đến hơn 80% khả năng cứu sống đàn gà. Dưới đây là những lý do tại sao bạn cần trang bị kiến thức về bệnh lý gia cầm:
- Ngăn chặn lây lan diện rộng: Đa số các loại bệnh ở gà do virus đều có tốc độ lây lan cực nhanh qua đường hô hấp hoặc thức ăn.
- Giảm thiểu thiệt hại kinh tế: Chi phí điều trị sớm luôn thấp hơn rất nhiều so với việc xử lý ổ dịch hoặc tiêu hủy đàn.
- Bảo vệ chất lượng gà chiến: Với những người nuôi gà đá, một trận bệnh có thể làm suy giảm vĩnh viễn thể lực và kỹ năng của chiến kê.
Nhóm các loại bệnh ở gà do Virus (Cực kỳ nguy hiểm)
Đây là nhóm bệnh có tốc độ lây lan chóng mặt và tỷ lệ tử vong rất cao. Đặc điểm chung của các loại bệnh này là không có thuốc điều trị đặc hiệu; việc can thiệp bằng kháng sinh chỉ có tác dụng chống nhiễm trùng kế phát. Cách duy nhất để bảo vệ đàn gà là tuân thủ nghiêm ngặt lịch tiêm phòng vaccine và tăng cường sức đề kháng tự nhiên.

Dưới đây là 3 căn bệnh virus phổ biến nhất:
| Tên bệnh | Triệu chứng | Đặc điểm và cách phòng |
| Newcastle (Gà rù) | Diều đầy hơi, chảy nước dãi hôi, đi ngoài phân xanh trắng. Giai đoạn nặng gây xoắn cổ, liệt chân. | Bệnh gây ám ảnh nhất do lây lan qua đường hô hấp. Cần tiêm vaccine định kỳ (nhỏ mắt, mũi hoặc tiêm). |
| Gumboro | Gà tiêu chảy phân trắng loãng, đi đứng run rẩy, lông xơ xác và hay tụ tập thành đống. | Tấn công túi Fabricius (hệ miễn dịch), thường gặp ở gà từ 3-6 tuần tuổi. Cần dùng vaccine Gumboro đúng lịch. |
| Cúm gia cầm (H5N1) | Mào tích sưng phù, tím tái. Chân xuất huyết rõ rệt. Gà chết nhanh và chết hàng loạt. | Có khả năng lây sang người, cần tiêu độc khử trùng chuồng trại và báo cơ quan thú y khi có dịch. |
Nhóm các loại bệnh ở gà do Vi khuẩn
Khác với bệnh do virus, nhóm các loại bệnh ở gà do vi khuẩn có thể điều trị hiệu quả bằng kháng sinh nếu người nuôi phát hiện kịp thời các triệu chứng lâm sàng. Việc can thiệp sớm không chỉ giúp cứu sống vật nuôi mà còn ngăn chặn sự lây lan, giúp gà nhanh chóng phục hồi thể trạng và phong độ.

Bệnh Tụ huyết trùng
Đây là loại bệnh xảy ra quanh năm, đặc biệt là khi thời tiết thay đổi đột ngột khiến sức đề kháng của gà giảm sút. Vi khuẩn Pasteurella multocida tấn công rất nhanh, gây ra các thể bệnh cấp tính vô cùng nguy hiểm.
- Triệu chứng: Gà có biểu hiện sốt cao, ủ rũ, mào tích tím tái do thiếu oxy. Đặc trưng nhất là tiếng thở khò khè, đi ngoài phân lỏng màu vàng hoặc xanh. Trong nhiều trường hợp, gà có thể chết đột ngột ngay khi đang ăn (hiện tượng chết tươi) mà chưa kịp biểu hiện triệu chứng rõ rệt.
- Điều trị: Sử dụng các loại kháng sinh phổ rộng như Streptomycin hoặc Tetracycline theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y. Đồng thời, cần bổ sung điện giải để hạ sốt cho đàn gà.
Bệnh Coryza (Sưng phù đầu)
Bệnh Coryza do vi khuẩn Avibacterium paragallinarum gây ra, chủ yếu tấn công vào hệ hô hấp trên, khiến gà giảm ăn và sụt cân nhanh chóng.
- Triệu chứng: Dấu hiệu điển hình là mặt gà sưng phù đối xứng, mắt bị viêm kết mạc dẫn đến nhắm nghiền. Gà chảy nước mũi đặc, có mùi hôi thối đặc trưng và thường xuyên hắt hơi, vẩy mỏ để tống dịch nhầy ra ngoài.
- Điều trị: Sử dụng các loại kháng sinh nhóm Sulfonamide (như Sulfamonomethoxine) kết hợp với việc vệ sinh chuồng trại sạch sẽ bằng thuốc sát trùng. Cần tách riêng những con bị sưng đầu để tránh lây nhiễm qua máng uống.
Nhóm bệnh ký sinh trùng và các vấn đề tiêu hóa
Nhóm bệnh thường gặp ở gà này không gây chết hàng loạt ngay lập tức nhưng lại là “kẻ thù thầm lặng” khiến gà còi cọc, chậm lớn, tiêu tốn thức ăn và mất đi vẻ oai phong vốn có. Đối với gà đá, việc nhiễm ký sinh trùng sẽ làm suy giảm thể lực nghiêm trọng, khiến gà không còn đủ sức bền trong các trận đấu.

Cầu trùng (Coccidiosis)
Đây là bệnh truyền nhiễm do ký sinh trùng đơn bào gây ra, thường tấn công vào niêm mạc ruột non và manh tràng của gà. Cụ thể:
- Triệu chứng: Dấu hiệu điển hình nhất là gà đi ngoài ra phân có lẫn máu tươi hoặc phân màu nâu sẫm (màu cà phê). Quan sát bên ngoài thấy gà gầy mòn nhanh chóng, cánh xệ, lông xơ xác và mắt kém linh hoạt, thường đứng ủ rũ một chỗ.
- Phòng ngừa: Chìa khóa để ngăn chặn cầu trùng là kiểm soát độ ẩm, bạn cần giữ nền chuồng luôn khô ráo, thông thoáng, không để nước đọng hoặc ẩm ướt vì đây là môi trường lý tưởng để trứng cầu trùng phát triển và lây lan. Đồng thời bạn cũng nên định kỳ phun thuốc sát trùng nền chuồng để diệt mầm bệnh.
Bệnh giun sán
Giun sán ký sinh trong đường ruột, hút chất dinh dưỡng và đôi khi gây tắc nghẽn hoặc tổn thương nội tạng gà. Dấu hiệu và cách xử lý khi gà mắc giun sán như sau:
- Dấu hiệu: Một đặc điểm rất dễ nhận biết là gà ăn rất nhiều nhưng vẫn gầy trơ xương (gà lườn sâu). Bộ lông mất đi độ bóng mượt, trở nên khô và xơ xác. Trong một số trường hợp nặng, bạn có thể quan sát thấy giun xuất hiện trực tiếp trong phân gà.
- Xử lý: Người nuôi cần có lịch trình tẩy giun định kỳ từ 3-6 tháng một lần bằng các loại thuốc chuyên dụng (như Levamisole hoặc Albendazole). Sau khi tẩy giun, nên bổ sung thêm men tiêu hóa và Vitamin nhóm B để giúp gà hồi phục niêm mạc ruột và hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn.
Kết luận
Hiểu về các loại bệnh ở gà là nền tảng cốt lõi của một người chăn nuôi thành công. Dù nuôi gà lấy thịt hay nuôi chiến kê để tham gia đấu trường lớn, sự tỉ mỉ trong việc quan sát và quyết đoán trong việc phòng bệnh sẽ giúp duy trì đàn gà khỏe mạnh, dẻo dai.
Đừng quên cập nhật kiến thức mới nhất về các loại bệnh ở gà tại https://daga88.za.com và luôn chuẩn bị sẵn tủ thuốc y tế dự phòng để ứng phó kịp thời với mọi tình huống. Chúc đàn gà của bạn luôn sung mãn và ít bệnh tật!
Xem thêm: Cho Gà Ăn Gì Trước Khi Đá Để Tăng Sức Bền, Lì Đòn?

